Πληροφορίες

Παρουσίαση Γεωγραφικής Ενότητας Θεσπρωτίας

Η Θεσπρωτία είναι από τις πιο προικισμένες σε φυσική ομορφιά περιοχές της Ηπείρου. Διαθέτει ορεινές περιοχές που γοητεύουν με τα καταπράσινα τοπία και τους επιβλητικούς τους όγκους, παραθαλάσσια χωριά που μαγεύουν με τις δαντελωτές ακρογιαλιές τους και τα απάνεμα γραφικά λιμανάκια τους.

Η περιοχή κατοικείται από τα πανάρχαια χρόνια. Στα εδάφη της η μυθολογία έσμιξε με την ιστορία, δημιουργώντας ένα ξεχωριστό ιστορικό μωσαϊκό.

Περιγραφή των γεωγραφικών χαρακτηριστικών

Η Περιφερειακή Ενότητα Θεσπρωτίας είναι μία από τις 4 της Ηπείρου και βρίσκεται στο Β.Δ. τμήμα της. Συνορεύει στα βόρεια με την Αλβανία, με την Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων στα ανατολικά και νότια με την Περιφερειακή Ενότητα Πρεβέζης. Από τα δυτικά βρέχεται από το Ιόνιο πέλαγος. Η έκτασή της είναι 1.515 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της φτάνει τους 44.488 κατοίκους.

 

Το μεγαλύτερο μέρος της Θεσπρωτίας είναι ορεινό. Στη δυτική πλευρά της υπάρχουν τα όρη Φιλιατών (υψ. 1064 μ.), και τα όρη της Πάργας (υψ. 927 μ.). Στα σύνορα με την Αλβανία δεσπόζουν τα όρη Τσαμαντά, ενώ προς τα Ιωάννινα βρίσκουμε τη συνέχεια των ορέων Τσαμαντά με την Μουργκάνα (υψ. 1806 μ.) και της Παραμυθιάς, που αποτελούν προέκταση των θρυλικών Σουλιώτικων βουνών, με τις κορυφές Γκορίλα (υψ. 1658 μ.) και  Χιονίστρα (υψ. 1644 μ.). Όσο πλησιάζουμε τη θάλασσα, συναντούμε πεδιάδες, όπως του Καλαμά, της Παραμυθιάς, του Αχέροντα και του Μαργαριτίου.

Ο σπουδαιότερος ποταμός του νομού είναι ο Θύαμις (Καλαμάς) με παραπόταμους τους Λαγκαδίτσα, Καλπακιώτικο και Χάβο.

Πρωτεύουσα είναι η Ηγουμενίτσα, χτισμένη πάνω στον ομώνυμο κόλπο.

Αρχαιότητα-γεφύρια

Τα στοιχεία που έχουμε για τα γεφύρια στην αρχαιότητα, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι διασώθηκαν ίχνη από μεγάλα γεφύρια τα οποία ήταν έργα κεντρικής εξουσίας (πόλεων κρατών, π.χ. Γίτανα), ισχυρών ιερατείων (π.χ. Νεκρομαντείο), ή αυτοκρατοριών (Ρώμη, Βυζάντιο). Οι μεγάλες αυτές κατασκευές γεφύρωναν τον κεντρικό κορμό του Καλαμά ο οποίος, λόγω του ανοίγματος και του βάθους της κοίτης του, είναι δύσκολο να γεφυρωθεί.

Η μεγαλύτερη προσπάθεια των ύστερων χρόνων (Οθωμανική περίοδος) είναι η γεφύρωση του ποταμού κοντά στη Μενίνα, με μια σειρά τόξων, όπου το μεγαλύτερο πρέπει να έφτανε τα 38 μέτρα.

Τα γεφύρια αυτά, σε αντίθεση με τη συνηθισμένη τακτική να κατασκευάζονται οι γέφυρες σε στενά σημεία του ποταμού, φτιάχτηκαν σε σημεία όπου το ποτάμι ανοίγει την κοίτη του σε κοιλάδα κι έτσι τα μεσόβαθρα δεν κινδυνεύουν να παρασυρθούν από την ορμητική ροή των νερών.

Αν λοιπόν εξαιρέσουμε τα μεγάλα γεφύρια της "κεντρικής εξουσίας" (Μπολιάνα, Μενίνα) όλα τα υπόλοιπα πετρογέφυρα, κατασκευάστηκαν σε δευτερεύουσες οδικές αρτηρίες και εξυπηρετούσαν την κίνηση των κατοίκων της περιοχής. (Κλασικό παράδειγμα το γεφύρι της Γκρίκας στην Πόβλα - Αμπελώνα.)

Φυσικά, για την κατασκευή τους επιβαρύνθηκαν οικονομικά οι κάτοικοι, εκτός από τις περιπτώσεις που κάποιο ισχυρό μοναστήρι κατασκεύαζε μια γέφυρα για να εξυπηρετεί τις δικές του ανάγκες (π.χ. το γεφύρι της Βρύσης στη Βροσύνα, όπου κατασκευάστηκε από τη μονή Μακραλέξη της Μουργκάνας).

Ακόμα όμως και στην περίπτωση της κατασκευής των γεφυριών από την κεντρική εξουσία, οι κάτοικοι της περιοχής, όπως σε κάθε έργο (ντερβένια, οχυρωματικά έργα κλπ) με προσωπική εργασία συνεισέφεραν αναγκαστικά στο έργο, βγάζοντας πέτρες στα νταμάρια και κουβαλώντας τες στην περιοχή με τα φορτηγά ζώα τους, κόβοντας ξύλα για τον ξυλότυπο κλπ.

Στις περιπτώσεις των μικρών γεφυριών όπου το έργο της κατασκευής αναλάμβαναν τα γύρω χωριά, τα οργανωμένα μπουλούκια των κιοπρουλήδων αναλάμβαναν όλο το έργο. Η συνεισφορά των κατοίκων καθορίζονταν από τη δημογεροντία του κάθε χωριού και εκτός από τα οικονομικά βάρη οι κάτοικοι αναλάμβαναν συνήθως και τη διατροφή των μαστόρων. Οι συμφωνίες αυτές μεταξύ των κατασκευαστών και των εργοδοτών καθορίζονταν από λεπτομερή συμβόλαια, μερικά από τα οποία έχουν σωθεί.

Ήθη κι έθιμα σχετικά με τα πέτρινα γεφύρια

Τα πέτρινα δημιουργήματα αποτελούν πηγή πλούσιου λαογραφικού υλικού που περιλαμβάνει δημοτικά τραγούδια, θρύλους, παροιμίες, έθιμα και δοξασίες και κουβαλούν σπουδαία μηνύματα τα οποία οι άνθρωποι εκλαμβάνουν και αξιολογούν με βάση διαφορετικά ιδεολογικά φίλτρα.

Ανά τους αιώνες η κατασκευή ενός γεφυριού ήταν ένα πολύ σημαντικό γεγονός, για αυτό και δημιουργήθηκαν διάφορα έθιμα που σχετίζονταν με το χτίσιμο.

Η πιο χαρακτηριστική από τις δοξασίες που συνόδευαν την θεμελίωση των γεφυριών ήταν αυτή της ανθρωποθυσίας. Οι ρίζες της ανθρωποθυσίας χάνονται στην αρχαιότητα, αφού έχουν διασωθεί αρκετές περιπτώσεις στις οποίες η κρισιμότητα της κατάστασης απαιτούσε την θυσία συγγενικού προσώπου του άμεσα ενδιαφερόμενου. Το ίδιο μοτίβο συναντάται και στη μυθολογική παράδοση αρκετών πολιτισμών.

Η σχέση ανθρώπου - φύσης αποκρυσταλλώνεται λαμβάνοντας υπ’ όψιν την τάση προσωποποίησης των ποταμών και την λατρεία τους ως ξεχωριστές θεότητες. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, αποδίδεται στον ποταμό συγκεκριμένη μορφή όπως ταύρου ή φιδιού. Οι άνθρωποι, μάλιστα, με διάφορες εκδηλώσεις μυστικισμού επεδίωκαν την εύνοια του ποταμού με σκοπό είτε την ευφορία της γης είτε την ευγονία του ανθρώπου.

Στη θεμελίωση του γεφυριού, για να στεριώσουν τα γεφύρια, οι μάστορες έσφαζαν στα θεμέλια ένα κουρμπάνι. Συχνά έριχναν πάνω στα θεμέλια και νομίσματα, χάλκινα ή ασημένια, για να βροντίσουν τα καλορίζικα, ενώ έβαζαν και ένα νόμισμα πίσω από την κτητορική επιγραφή. Τα νομίσματα τα έπαιρνε ο πρωτομάστορας, αφού άφηνε μερικά στα θεμέλια.

Οι γυναίκες έκοβαν κλαδιά κρανιάς και τα κρεμούσαν πάνω από την κύρια είσοδο του σπιτιού για να είναι γεροί -σαν την κρανιά- οι άντρες στο ταξίδι και να γυρίσουν γεροί.

 

Empty

 

 

Το e-mail σας*


Δεν βρέθηκαν εκδηλώσεις

sitemap bridgetrad

Γεφύρι

Έχετε επισκεφτεί το Γεφύρι της Πολιτσάς;

Προσθέστε μια νέα απάντηση!

Logo Bridgetrad

Ενημέρωση! Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies και παρόμοιες τεχνολογίες.

Πρέπει να αποδεχτείτε τους όρους χρήσης και λειτουργίας για να προχωρήσετε. Όροι και προυποθέσεις

Αποδέχομαι