Πληροφορίες

Παρουσίαση Γεωγραφικής Ενότητας Μετσόβου

Απλωμένα στις βουνοπλαγιές της Πίνδου τα χωριά του Μετσόβου και του Περιστερίου, κρυμμένα μέσα σε πεύκα, οξιές και έλατα, σε ένα τοπίο άγριας ομορφιάς που ορθώνεται από το όρος Περιστέρι και την λίμνη του Αώου, έως τη Φλέγγα και το πέρασμα της Κατάρας, εντυπωσιάζουν με την ξεχωριστή ομορφιά τους.

Περιγραφή των γεωγραφικών χαρακτηριστικών

Η περιοχή του Μετσόβου χαρακτηρίζεται από έντονο ορεινό  ανάγλυφο, το οποίο αποτυπώνεται στο βαθιά χαραγμένο υδρογραφικό δίκτυο που αποτελεί την αρχή πολλών ποταμών της χώρας μας.

Ψηλά βουνά, τμήματα της οροσειράς της Β. Πίνδου, αναπτύσσονται γύρω της, όπως ο Λάκμος ή Περιστέρι (2295 μ.) νότια, το Μαυροβούνι (2159 μ.) βόρεια, τα βουνά του Ζυγού (υψ. 1746 μ.) ανατολικά και η Τσούκα Ρόσα (υψ. 1987 μ.) βορειοδυτικά. Στην περιοχή του Μετσόβου συναντώνται οι πέντε σημαντικές υδρολογικές λεκάνες της Ελλάδας, του Άραχθου, του Αχελώου, του Πηνειού, του Αλιάκμονα και του Αώου. Από το Μέτσοβο πηγάζει ο Μετσοβίτικος ποταμός, παραπόταμος του Άραχθου, ενώ σε μικρή απόσταση πηγάζουν ο Αχελώος, ο Αώος και οι παραπόταμοι του Πηνειού και του Αλιάκμονα (Βενέτικος).

 Παράλληλα, πολλά ρέματα και χείμαρροι πλουτίζουν το υδρογραφικό δίκτυο, που ενισχύθηκε τα τελευταία χρόνια με την τεχνητή λίμνη Αώου μεταξύ των περιοχών Γρεβενιτίου, Χρυσοβίτσας και Μετσόβου. Οι πεδινές εκτάσεις της περιοχής είναι λίγες και βρίσκονται κυρίως κατά μήκος του Μετσοβίτικου ποταμού και στα μικρά οροπέδια των περιοχών Μετσόβου και Μηλιάς, που χρησιμοποιούνται σαν βοσκότοποι. Τα υπόλοιπα τμήματα της περιοχής αποτελούνται από πυκνά δάση και από γυμνές, ορεινές πλαγιές.

 Η περιοχή, γεωλογικά, ανήκει στη ζώνη της Πίνδου, με κυρίαρχα πετρώματα τους ασβεστόλιθους, τον φλύσχη και του οφειόλιθους. Το κλίμα της περιοχής χαρακτηρίζεται από ψυχρό έως δριμύ, με παρατεταμένους χειμώνες, πλούσιο σε βροχές την άνοιξη, ενώ τα καλοκαίρια είναι σχετικά ζεστά με αρκετές βροχές.

Ιστορική και πολιτιστική σημασία των πέτρινων γεφυριών

Τα γεφύρια, μονότοξα ή πολύτοξα, μικρότερα ή μεγαλύτερα, χτισμένα κυρίως το 18ο και 19ο αιώνα, έργα φημισμένων Ηπειρωτών μαστόρων, αποτελούν καταπληκτικά αρχιτεκτονικά μνημεία, δείγματα μίας πλούσιας λαϊκής κληρονομιάς στον τομέα της τέχνης της πέτρας. Κατασκευές τέλειες, συμμετρικές, αρμονικά δεμένες με το τοπίο, σταθερές και ανθεκτικές στο χρόνο και στις πολύ δύσκολες καιρικές συνθήκες. Οι χτίστες ακόμα και όταν έγιναν πολλοί, γνώριζαν τέλεια την τέχνη τους, καθώς μαθαίναν τη δουλειά από μικρά παιδιά και από την αρχή. Η προαγωγή σε κάθε βαθμίδα ήταν σταδιακή και κάτω από το άγρυπνο μάτι του πρωτομάστορα.

 Στην ευρύτερη περιοχή του Μετσόβου με τα δεκάδες μικρά ή μεγάλα ποτάμια, τα πέτρινα γεφύρια ήταν απαραίτητα.  Τα έκτιζαν διαβόητοι μάστορες και αποτελούν σήμερα στολίδια του τοπίου. Το κάθε ένα από αυτά, με την δική του προσωπικότητα και ιστορία, ταίριαξε στη θέση του και πρόσφερε τις υπηρεσίες του για εκατοντάδες χρόνια, πριν οι ανάγκες των κατοίκων αλλάξουν. Παλιά, τα πέτρινα γεφύρια έσφυζαν από διαβάτες, καβαλάρηδες, πραματευτές, γυρολόγους και μαστόρους που καθημερινά τα χρησιμοποιούσαν για τις μετακινήσεις τους.

 Τα γεφύρια αυτά κτίστηκαν κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, την εποχή της άνθισης του Ζαγορίου, με χρηματοδότηση των γειτονικών χωριών ή πλούσιων κατοίκων ή μεταναστών, από τους οποίους έπαιρναν και την ονομασία τους.

 Είναι κτισμένα από συνεργεία ειδικευμένων μαστόρων που πήγαιναν από περιοχή σε περιοχή, όπου υπήρχε για αυτούς μία παραγγελία για κατασκευή γεφυριού και, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε σημείου, τα έκαναν μονότοξα, δίτοξα ή τρίτοξα. Οι μάστορες εκείνοι ήξεραν καλά την τέχνη τους και έτσι τα περισσότερα διασώζονται, όχι από δικές μας αναπαλαιώσεις, αλλά με την δική τους δύναμη αντίστασης στα χιόνια, στα ορμητικά νερά, στους πολέμους και στο χρόνο.

Ήθη κι έθιμα σχετικά με τα πέτρινα γεφύρια

Ανά τους αιώνες η κατασκευή ενός γεφυριού ήταν ένα πολύ σημαντικό γεγονός, για αυτό και δημιουργήθηκαν διάφορα έθιμα που σχετίζονταν με το χτίσιμο.

 Στη θεμελίωση του γεφυριού, για να στεριώσουν τα γεφύρια, οι μάστορες έσφαζαν στα θεμέλια ένα κουρμπάνι. Συχνά έριχναν πάνω στα θεμέλια και νομίσματα, χάλκινα ή ασημένια, για να βροντίσουν τα καλορίζικα, ενώ έβαζαν και ένα νόμισμα πίσω από την κτητορική επιγραφή. Τα νομίσματα τα έπαιρνε ο πρωτομάστορας, αφού άφηνε μερικά στα θεμέλια.

 Οι γυναίκες έκοβαν κλαδιά κρανιάς και τα κρεμούσαν πάνω από την κύρια είσοδο του σπιτιού για να είναι γεροί -σαν την κρανιά- οι άντρες στο ταξίδι και να γυρίσουν γεροί.

 Τα μπαξίσια ή το ρίξιμο των μαντηλιών ή τα μανδηλώματα, ήταν έθιμο με το οποίο μάζευαν δώρα από όλο το χωριό, όταν, αφού τελείωναν τη στέγη, ύψωναν δύο πρόχειρους σταυρούς στολισμένους με λουλούδια και τέντωναν σχοινί ανάμεσά τους. Στο σχοινί κρεμούσαν τα δώρα, συνήθως μαντήλια ή ρούχα. Με το τελείωμα του σπιτιού το έθιμο επέβαλε το ζιαφέτι - πλούσιο γεύμα με σφαχτό.

 Κατά την αποπεράτωση του γεφυριού ή του σπιτιού  οι μαστόροι τοποθετούσαν στην άκρη της στέγης ένα ξύλινο σταυρό, ερχόταν ο νοικοκύρης και οι συγγενείς του κι "έριχναν τις μεσσήνες" και άλλα δώρα (ρούχα, κλπ.), ενώ οι μαστόροι τραγουδούσαν κι εύχονταν στο αφεντικό "να ζήσει να το χαίρεται". Τη συνήθεια αυτή τη συναντάμε στους περισσότερους Ηπειρώτες μάστορες.

Empty

 

 

Το e-mail σας*


Δεν βρέθηκαν εκδηλώσεις

sitemap bridgetrad

Γεφύρι

Έχετε επισκεφτεί το Γεφύρι της Πολιτσάς;

Προσθέστε μια νέα απάντηση!

Logo Bridgetrad

Ενημέρωση! Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies και παρόμοιες τεχνολογίες.

Πρέπει να αποδεχτείτε τους όρους χρήσης και λειτουργίας για να προχωρήσετε. Όροι και προυποθέσεις

Αποδέχομαι